معرق مشبک توت زاری

حدود 15 سال در رشته هنری معرق و مشبک تجربه دارم در سال 91 به عنوان بانوی نمونه استان همدان معرفی شدم

نمونه هایی از کارهای خودم
نویسنده : مرضیه توت زاری - ساعت ٩:۳٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٤/۱/۱٩

تابلوی معرق چوب مینیاتور آهنگ پرواز کار دست خودم

 

 تابلوی معرق چوب مینیاتور آهنگ پرواز

سایز 100در80 قیمت 30000000 تومان

جهت خرید با شماره 09213197034 تماس بگیرید.


 

 

 تابلوی معرق چوب مینیاتور نگاه

 

 

تابلوی معرق چوب مینیاتور نگاه

سایز 60در 80 قیمت 15000000تومان

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

این تابلو ازحدود سی نوع چوب درختان جنگلی و انواع درختان میوه با برش دست به وسیله ی اره ی مویی درست شده و با اصول خاصی کنار هم چسبانده شده است . این هنر ایرانی با ارزش قدمتی دیرینه دارد و کار هنری با ارزشی است در خاتمه چوب ها صیقلی شده و با روکش پلی استر پوشانده شده تا علاوه بر زیبایی کار در طول زمان های طولانی آسیبی هم به این آثار پر زحمت نرسد.نظیر این آثار در مکان های مجلل کاخ ها و موزه ها جلوه گری می کند.

 

 

تابلوی مشبک خط مذهبی فمن دخل حصنی

 

 

 تابلوی مشبک مذهبی فمن دخل حصنی

سایز 50 در 60 قیمت 180000 تومان

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد.


 

تابلوی مشبک خط مذهبی امام صادق ع

 

تابلوی مشبک خطی مذهبی امام صادق ع

سایز تابلو 60در 80 قیمت 500000 تومان

جهت خرید یا سفارش با شماره 0213197034 تماس بگیرید.

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد.

 

 

تابلوی مشبک خطی قرآنی آیت الکرسی


 

تابلوی مشبک خطی قرآنی آیت الکرسی
سایز 40در 60 قیمت 780000 تومان
جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034
تماس بگیرید.
تعداد بالا تخفیف ویژه دارد.

 

 تابلوی مشبک قرانی سوره توحید با حاشیه

 

 

سایز 50*50

قیمت 130/000 تومان

جهت سفارش یا خرید با شماره تلفن زیر تماس بگیرید

0921-319-7034

 

تابلوی مشبک وان یکاد

 

 

تابلوی مشبک قرانی 60 در 80 وان یکاد

قیمت تابلو 400/000 تومان

جهت سفارش یا خرید با شماره تلفن زیر تماس بگیرید

0921-319-7034

 

 

 تابلوی معرق مشبک علی ولی الله

 

سایز تابلو 60-70
قیمت تابلو 350000 تومان

جهت سفارش یا خرید با شماره تلفن زیر تماس بگیرید

0921-319-7034

 

 

 

 تابلوی مشبک قرانی چوب وان یکاد در یک خط

 

تابلوی مشبک چوب قرانی وان یکاد

سایز 30در 90 قیمت 300000 تومان

جهت خرید یا سفارش با شماره 0213197034

تماس بگیرید.

 

 

تابلوی مشبک قرانی چهارده معصوم 

 

تابلوی مشبک قرانی چهارده معصوم

در سایز 25در90 قیمت 400000 تومان

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

 

 

 تابلوی معرق مشبک قرانی آیت الکرسی

 

تابلو معرق مشبک طرح آیه الکرسی و سیمرغ

سایز 80*100 سانتی متر

هدیه : 1/000/000 تومان

جهت سفارش یاخرید با شماره تلفن زیر تماس بگیرید

0921-319-7034

 

 

 تابلوی مشبک سوره حمد

 

تابلوی مشبک چوب سوره حمد

سایز 55در 80

قیمت 400000 تومان

جهت سفارش یاخرید با شماره تلفن زیر تماس بگیرید

0921-319-7034

 

 

تابلوی معرق چوب گل و مرغ

تابلوی معرق مینیاتور گل و مرغ

سایز 60در 80 قیمت 2800000 تومان

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد.

استفاده شده از بیست و دو نوع چوب درختانت مختلف و روکش پلی استر برای محافظت از چوب ها و زیبایی کار

 

 تابلوی مشبک چوب چهار قل

سایز تابلو 1متر در 70

قیمت 950/000 تومان

جهت سفارش یا خرید با شماره تلفن زیر تماس بگیرید09213197034

 

 

 

 تابلوی مشبک خطی قرآنی آیت الکرسی

 

تابلوی مشبک خطی قرآنی آیت الکرسی

سایز 40در 60 قیمت 400000 تومان

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد.

 

 

تابلوی مشبک چوب شعر

 

تابلوی مشبک چوب شعر

سایز تابلو 50در 70 قیمت تومان 350000

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد

 

 

 تابلوی مشبک مذهبی ناد علیا مظهرالعجایب

 

تابلوی مشبک مذهبی ناد علیا مظهرالعجایب

سایز 60در 60 قیمت 250000 تومان

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد.

 

تابلوی مشبک خط میخی

تابلوی مشبک خط میخی

سایز 35در 95 قیمت 280000 تومان
جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034
تماس بگیرید.
تعداد بالا تخفیف ویژه دارد.

 

 تابلوی مشبک چوب وان یکاد نستعلیق شکسته

 

 

تابلوی مشبک چوب وان یکاد نستعلیق شکسته

سایز 30در 50 قیمت 100000 تومان

سایز 20در 35 قیمت 50000 تومان

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید

 

 

 تابلوی مشبک چوب حضرت محمد ص

 

 

 

تابلوی مشبک چوب حضرت محمد ص

سایز 40در40 قیمت 100000 تومان

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

 

 تابلوی مشبک چوب الله اکبر طرح گرد

 

تابلوی مشبک چوب الله اکبر

سایز40در40 قیمت 100000 تومان

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

 

 

 تابلوی مشبک چوب الا بذکر الله

 

 

تابلوی مشبک چوب الا بذکرالله

سایز 16در32 قیمت 35000 تومان

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

 

 تابلوی مشبک چوب وان یکاد طرح چشم

 

 

 

تابلوی مشبک قرانی وان یکاد طرح چشم

سایز 70در 80 قیمت 250000 تومان

سایز 60در70 قیمت 230000 تومان

سایز 50در60 قیمت 210000 تومان

سایز 40در 50 قیمت 180000 تومان

سایز 30در40 قیمت 150000 تومان

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

 

 

 تابلوی مشبک خطی قرآنی وَهُوَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَهُ الْحَمْدُ فِی الْأُولَى آیه 70 سوره قصص

 

 

تابلوی مشبک خطی قرآنی وَهُوَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَهُ الْحَمْدُ فِی الْأُولَى آیه 70 سوره قصص

ترجمه و اوست‏ خدا[یى که] جز او معبودى نیست در این [سراى] نخستین و در آخرت ستایش از آن اوست و فرمان او راست و به سوى او بازگردانیده مى‏ شوید.

سایز 40در 50 قیمت 180000 تومان

سایز 30در 40 قیمت 150000 تومان

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد.

 

 تابلوی مشبک قرانی چوب وان یکاد

 

 

 

 

تابلوی مشبک قرانی وان یکاد

درسایز 50در 70 قیمت 120000تومان

در سایز 50در40 قیمت 80000 تومان

در سایز 30در40 قیمت 60000 تومان

در سایز 20در30 قیمت 40000 تومان

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

 

 

 تابلوی مشبک خطی قرآنی آیت الکرسی

 

تابلوی مشبک خطی قرآنی آیت الکرسی

سایز 40در 60 قیمت 400000 تومان

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد.

 

 

تابلوی مشبک قرانی لااله الاالله 

 

 

 

تابلوی مشبک قرانی لااله الاالله

در سایز 20در30 قیمت 40000 تومان

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

 

 

 تابلوی مشبک خطی بنام خالق عشق

 

 

تابلوی مشبک خطی بنام خالق عشق

در سایز 30در40 قیمت 70000 تومان

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

 

 

 تابلوی مشبک علی ولی الله با حاشیه

 

تابلوی مشبک علی ولی الله با حاشیه

در سایز 35در35 قیمت 100000 تومان

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

 

 

 تابلوی مشبک لافتی الا علی

 

 

تابلوی مشبک لافتی الا علی

در سایز 30در400 قیمت 80000 تومان

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

 

 

 تابلوی مشبک خطی علی ولی الله با شعر

 

 

 

تابلوی مشبک خطی علی ولی الله با شعر

سایز 40در 50 قیمت 150000 تومان

سایز 30در 40 قیمت 130000 تومان

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد.

 

 تابلوی مشبک خطی لااله الاالله محمدرسول الله

 

تابلوی مشبک خطی لااله الاالله محمدرسول الله

سایز 40در 50 قیمت 170000 تومان

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد.

 

 تابلوی مشبک لااله الا الله محمد رسول الله

 

تابلوی مشبک لااله الاالله محمد رسو الله

سایز 30در 50 قیمت 100000 تومان

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد.

 

 تابلوی مشبک خطی قرآنی سوره عصر

 

 

تابلوی مشبک خطی قرآنی سوره عصر

سایز 40در 60 قیمت 180000 تومان

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد.

 

 تابلوی مشبک خطی قرانی وان یکاد گرد

 

 

 

 

تابلوی مشبک خطی قرانی وان یکاد گرد

سایز 50در50 قیمت 200000 تومان

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید.

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد.

 

 تندیس های مختلف برای هدایای ادارات و موسسات وشرکت ها و………

 

 

 

 

 

تندیس های مختلف برای هدایای ادارات و موسسات وشرکت ها و………

قیمت واحد حدود 50000 تومان

جهت خرید یا سفارش با شماره 09213197034

تماس بگیرید. چون تو ضیحات دارد.

تعداد بالا تخفیف ویژه دارد.

 

 تابلوی معرق گل و گلدان

 

 

 

 

سایز   50-50

قیمت  200/000 تومان

جهت سفارش یا خرید با شماره تلفن زیر تماس بگیرید

0921-319-7034

 

 

 چهار قل مشبک چوپ

 

 

 

سایز تابلو 60-80
قیمت 500/000 تومان

جهت سفارش یا خرید با شماره تلفن زیر تماس بگیرید

0921-319-7034

 

 

 تابلوی مشبک حضرت فاطمه س

 

تابلوی مشبک حضرت فاطمه س
سایز 40در50
قیمت 95000 تومان
جهت خرید یا سفارش با تلفن09213197034
تماس بگیرید.
 


comment نظرات ()
پیدایش معرق
نویسنده : مرضیه توت زاری - ساعت ٩:۳٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٤/۱/۱٩

معنی لغوی معرق هر چیز رگه دار است ولی مفهوم آن درهنر، ایجاد نقش‌ها و طرح‌ های زیبایی 

دوربری و تلفیق چوب‌های رنگی روی زمینه ای از چوب یا پلی استر سیاه شکل می‌گیرد. تاریخ پیدایش این هنر به درستی مشخص نیست ولی از 

تطبیق آن با هنر کاشی کاری، بدون شک رابطه این دو هنر را درمی‌یابیم . برای آشنایی با ریشه ی این هنر، صحبت از تاریخ تکوین به میان می‌آید 

و به عنوان مقدمه می‌توان از گنبد سرخ مراغه که در زمان ایلخانیان ساخته شده است، یاد کرد ، این گنبد نوع بسیار ساده ی کاشی کاری بدین سبک است.


کاشی کاری معرق در دوران مغول نیز به همین منوال بود و تداول آن در عصر صفوی به اوج شکوفایی خود رسید و آثار ارزنده ای در هنر کاشی کاری

 پدید آمد. این شکوفایی در زمان افاغنه و زندیه رو به افول نهاد. در دوران قاجاریه نیز کاشی کاری معرق، تقلیدی ناقص از آثار گذشتگان بود. تا این

 دوران نقش هایی که در کاشی کاری معرق به کار برده می‌ شد نقش‌ها ی اسلیمی‌بود. اما با سفر عده ای از هنرمندان به اروپا و گرایش آنان به 

هنر و فرهنگ اروپایی، تغییرات و دگرگونی‌های بسیاری در نقشهای کاشی کاری به عمل آمد و از آن پس طرح انسان و دیگر اشکال مانند اسلحه 

جنگی در هنر کاشی کاری دوران قاجاریه نمایان شد.



یکی از نمونه‌های قدیمی ‌موجود آمیزه ی این دو هنر، دری قدیمی ‌و بزرگ، متعلق به عصر قاجاریه است که در ضلع شمال غربی محوطه وزارت

 آموزش و پرورش فعلی قرار دارد. ارتفاع این ساختمان در حدود چهار و نیم متر و عرض آن سه متر است .


 سابقه ی معرق کاری و آموزش آن در اداره کل هنرهای سنتی به سال ۱۳۰۹ ه. ش برمی‌گردد. از سال ۱۳۶۰ به استناد موافقتنامه معاونت فرهنگی 

وقت، واحد آموزش مستقلی برای تعلیم هنرهای سنتی آغاز به کارکرد و سرانجام در سال ۱۳۶۲ تأسیس رسمی ‌اداره آموزش این اداره کل، برای

عموم مشتاقان به فراگیری هنرهای سنتی، سرآغاز نوینی بر تداوم این هنرها شد و در کنارآن کارگاه منبت و معرق به سرپرستی استاد سید کمال
 میرطیبی همچنان به فعالیت‌های هنری خود ادامه داد.


در طی سالیان، معرق همپای حرکت زمان پیشرفت کرد و تحولات و نوآوری‌های مختلفی در آن پدیدار شد. برای آشنایی با مسیر حرکت این هنر،

 باید به اولین کارگاه منبت و معرق اشاره کرد که در سال ۱۳۱۰ تحت سرپرستی استاد احمد امامی، تأسیس شد باید اشاره کرد و همچنین از

 اساتید متقدمی‌چون پرویز زابلی، عباس شه میرزادی، علی و خلیل امامی‌، و احمد رعنا یاد کرد. ابتدا اهم فعالیت آن کارگاه، منبت کاری بود و به

 تدریج در کنار آن هنر معرق نیز پای گرفت. این هنر در آغاز برای تزئین سطح میز، بوفه، در و تکیه گاه صندلی به کار برده می‌شد، و تنها نقش‌های 

اسلیمی ‌یا گره یا پنج رنگ محدود چوب‌های آبنوس، فوفل، گلابی، سنجد و توت مورد استفاده قرار می‌گرفت و گاه برای تنوع، از برش‌های خاتم

 برای اشباع نقش‌ها استفاده می‌کردند. رنگ خاتم‌ها به همان پنج رنگ فوق الذکر محدود بود و به خاتم چوبی شهرت داشت.

در آن ایام، شیوه معرق کاری در مقایسه با روش امروزی بسیار متفاوت بود و بیشتر به روش معرق هندی اجرا می‌شد. بدین طریق که هنرمندان

 ابتدا به وسیله  کارد مخصوص منبت، محل قرار گرفتن نقش‌ها را روی شیء مورد نظر مطابق طرح می‌کندند و سپس نقش‌ها را از چوب‌های رنگی

 به وسیله ی مته ای که اختصاص به تعمیر چینی داشت و سوهان‌های مخصوص و ارّه ای به نام چکی، دوربُری می‌کردند و در محل مقرر قرار
 می‌دادند.



comment نظرات ()
انواع معرق چوب
نویسنده : مرضیه توت زاری - ساعت ٩:٢٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٤/۱/۱٩

انواع معرق چوب

 

معرق زمینه رنگ: 
گاهی اوقات به علت عدم دسترسی به چوب مناسب و بنابر ذوق و سلیقه معرقکار به جای استفاده از چوب در پس زمینه کار از پلی استر استفاده می شود که به آن معرق زمینه پلی استر یا رنگ گفته می شود.

 

 


معرق زمینه چوب: 
به معرقی گفته می شود که در تمامی سطح تابلو، چه نقش چه پس زمینه از چوب استفاده شده باشد این نوع معرق نسبت به انواع معرق ارزش هنری بیشتری دارد.

معرق خاتم:
در این نوع معرق به جای استفاده از چوب از برشهای خاتم استفاده می شود و بین قطعات را با استفاده از خطوط باریکی از جنس چوب که زه نامیده می شود از قسمت های دیگرتفکیک می شود و گاهی اوقات در این معرق از تلفیق چوب و خاتم هم استفاده می شود.

 


معرق منبت:
در این شیوه معرق پس از بریدن قطعات و کنار هم چیدن آنها بوسیله مغار حالت داده که سطح کار برجسته می باشد قابل توجه اینکه در این روش کار بجای استفاده از چوب های 3-4 میلیمتری از چوب های 6-7 میلیمتری و گاهی اوقات تا 2 سانتی متر نیز استفاده می شود.

معرق برجسته:
در این نوع از معرق میتوان از پلی استر یا چوب استفاده کرد که پس از اتمام کار نقش معرق شده نسبت به زمینه کار برجسته تر می باشدو فرق این نوع کار با معرق منبت در این است که دیگر سطح کار توسط مغار منبت نمیشود و فقط برجسته است.


comment نظرات ()
معرق چوب در ایران
نویسنده : مرضیه توت زاری - ساعت ٩:٢٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٤/۱/۱٩

معرق چوب در ایران هنری جوان می باشد و قدمتی تقریبا 50 ساله دارد و به درستی معلوم نیست موطن آن کجاست اما در کشورهایی چون چین ، هند و ... به صورتهای مختلف وجود دارد . هر هنری که بخش اساسی ترکیب فنی و هنری آن از قطعات کنار هم چیده تشکیل شده باشد ، نوعی معرق کاری است و چنانچه ماده اولیه اصلی آن چوب باشد ، به معرق چوب شناخته می گردد . هنر معرق چوب نوعی تزیین چند تکه ای هم سطح و الحاقی است که در آن قطعاتی مطابق با قسمت بندی های طرح از لایه های هم ضخامت عمدتا چوبی و گاهی غیر چوبی آماده شده و سپس این قطعات بر اساس همان طرح به روی زیر ساخت تثبیت شده است . هم اکنون در ایران به شیوه های متفاوتی اجرا می گردد که در زیر به به آن پرداخته می گردد در حال حاضر شیوه های مختلف معرق چوب به روی انواع زیر ساخت ها به صورت کاربردی تزیینی ، به روی وسایلی مثل میز ، صندلی و جعبه و یا صرفا تزیینی به روی وسایلی مثل تابلو اجرا می گردد . زیر ساخت های متنوعی از تابلو ها و صفحات نازک قابل نصب به روی بدنه و دیوارهای داخلی ساختمان گرفته تا وسایل متصل به ساختمان ( مثل در ، پنجره و نرده ) و وسایل کاربردی ( مثل جعبه ، رحل ، میز ، صندلی ، پاراوان و قلمدان ) پایه ای هستند که معرق چوب به روی آنها اجرا می شود . در حال حاضر در میان آثار معرق عرضه شده به بازار تابلوها سهم بیشتری را به خود اختصاص داده اند.


comment نظرات ()
هنر معرق کاری با چوب
نویسنده : مرضیه توت زاری - ساعت ٩:٢۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٤/۱/۱٩

چوب از جمله مواد نسبتا ناپایدار طبیعت است، که به لحاظ اجزای تشکیل دهنده‌اش نسبت به اغلب مواد طبیعی دیگر استحکام کم‌تری دارد و این خاصیت سبب شده تا آثار چوبی از پایداری بسیار کمی برخوردار باشند. با توجه به این که در طول تاریخ آثار چوبی بسیاری بر اثر مرور زمان یا حوادث و عوامل آسیب زا از بین رفته‌اند. برای دستیابی به تاریخچه هنرهای چوبی خصوصا معرق چوب، هر چه به عقب باز گردیم منابع کم‌تری در دسترس است. آثار هنری به جای مانده در ایران را می‌شود به شش دوره زیر تقسیم نمود:

  1. دوران قبل از اسلام(شامل تمدن‌های باستانی ایران)
  2. قرون اولیه ی اسلام( شامل سلسله‌های آل بویه، خوارزمشاهیان، سامانیان)
  3. دوران میانی اسلام (شامل سلسله‌های سلجوقی ، ایلخانی، تیموری)
  4. دوران صفویه
  5. دوران زندیه، افشار، قاجار
  6. دوران معاصر

با توجه به بررسی تاریخچه هنر معرق به ذکر آثار به جای مانده و نمونه‌های موجود، این هنر به استناد منابع معتبر موجود پرداخته می‌شود:

اگر بخواهیم در مورد پیدایش تاریخی این رشته از هنرهای چوبی در کشورمان سخن به میان آوریم میراث به جای مانده از ایرانیان باستان نشانگر ذوق و سلیقه و زیبایی شناسی هنری آنان برای تزیین لوازم و مسایل مورد استفاده آنان در هزاران سال پیش است. شانه‌ای که در کاوش‌های صورت گرفته توسط باستان شناسان در شهر سوخته کشف شده و با توجه به ابزار و امکاناتی که در 6200 سال گذشته در اختیار بشر بوده نمایانگر اشکالی است که برای تزیین روی سطح شانه اشباع و جایگزین گردیده است. به جز این نمونه تا دوران میانی اسلام هیج اثرمعرق جایگزینی ثبت و ضبط نشده است.

از دیگر آثار و تزیینات چوبی به جای مانده در این سرزمین، می‌توان به نوعی معرق جایگزین با طرح‌های ساده هندسی که متعلق به دوران میانی اسلام بین قرن پنجم تا دهم هجری شمسی می‌باشد، اشاره نمود. استفاده از چوب‌هایی مانند چنار، گردو، عناب، توت و گلابی و مصالحی چون عاج، استخوان و فلزات در این دوره قابل ذکر است. دو نمونه موجود از این دوران به شرح زیر است:

  1. رحلی چوبی متعلق به قرن 8 هجری شمسی که در موزه مترو پولیتن نگهداری می‌شود و دارای شبکه‌کاری، کنده‌کاری، و معرق جایگزین می‌باشد.
  2. درِ گور امیر سمرقند، مربوط به قرن 9 هجری شمسی که در موزه آرمیتاژ نگهداری می‌شود ودارای کنده‌کاری و معرق جایگزین و معرق نازک کاری به همراه عاج استخوان می‌باشد.

در آثار به جای مانده از دوران صفویه که مربوط به قرون 10-12 هجری شمسی می‌باشد، تحولاتی از لحاظ نقش و شیوه‌های اجرایی در آثار هنری چوبی به وجود آمد که سبب ظرافت و دوام آن از لحاظ فنی شد. همچنین از لحاظ هنری آثار این دوره با الهام از نقوش و فرهنگ ایرانی ساخته شدند. معرق جایگزینی که، از دوران قبل آغاز شده بود از زمان صفویه با نقوش متنوع‌تری بر روی برخی درها، جعبه‌ها و دیگر آثار متعلق به این دوره مشاهده می‌شود.  البته در این دوران نوعی معرق انجام می‌گرفت که، در آن قطعات چوب و استخوان به همراه لایه‌های خاتم به سبک امروزی ( تکه چینی) در کنار هم چسبیده می‌شدند.

از نمونه‌های به جای مانده از این دوران:

  1. معرق جایگزین روی دسته یک صندلی و با استفاده از مصالحی چون عاج، استخوان و صدف

 

معرق تکه چینی به همراه خاتم روی یک در نمونه‌ای از معرق جایگزین در دوران قاجار نیز موجود است که در آن از مفتول های فلزی در حاشیه چوب‌ها استفاده شده است. نمونه‌ای از معرق جایگزین روی مبل از آثار به جای مانده از این دوران است.

معرق به عنوان هنری که، از شهر سوخته تا کنون در تمدن ما با نمونه‌های بسیار محدود به جای مانده امروزه شاهد تغییر و تحولات و پیشرفت‌های گوناگونی می‌باشد.

از هنر معرق در آغاز برای تزیین سطح میز، بوفه، در، تکیه گاه صندلی استفاده می‌شد. با بهره‌گیری از نقوش اسلیمی یا گره و تنها پنج رنگ محدود چوب‌های آبنوس، فوفل، گلابی، سنجد و توت و گاه برای تنوع از برش‌های خاتم برای اشباع نقش‌ها استفاده می‌کردند. رنگ خاتم‌ها نیز به همان پنج رنگ ذکر شده محدود بود و به خاتم‌های چوبی شهرت داشت. شیوه معرق کاری نیز در مقایسه با روش‌های امروزی متفاوت بود.

به این ترتیب هنرمندان ابتدا به وسیله کاردک مخصوص منبت، محل قرار گرفتن نقش‌ها را روی شیی مورد نظر مطابق طرح می‌کندند و سپس نقش‌ها را از چوب‌های رنگی به وسیله مته‌ای که اختصاص به تعمیر چینی داشت و سوهان‌های مخصوص قدیمی و اره‌ای به نام "چکی" دوربری می‌کردند و در محل مقرر قرار می‌دادند.

اجرای آثار معرق در ایران تا سال 1334 هجری شمسی با همان پنج رنگ محدود متداول بود. به کارگیری مواد رنگی شیمیایی و ایجاد نقش‌ها بر روی یک راکت تنیس روی میز توسط محمد طاهر امامی و در پی شناسایی گوناگونی رنگ انواع چوب‌های صنعتی شناخته شد. .

معرق خاتم، نیز از شیوه‌های تلفیق این هنر با هنر خاتم است. از بدو پیدایش کارگاه معرق و منبت نوع ساده معرق خاتم در میان شمسه نقش‌های گره با همان پنج رنگ محدود به کار گرفته می‌شد و تلفیق این دو هنر تا سال‌های اخیر نیز در میان هنرمندان و بازار صنایع دستی ایران از رونق خاصی برخوردار بوده است.

روند شکل گیری و تغییر و تحولات در هنر معرق، با شناخت و درک عمیق‌تر و به کارگیری دامنه وسیع‌تری از چوب‌ها ادامه یافت. همچنین ذوق و خلاقیت هنرمندان برای اجرای اصولی‌تر و سریع‌تر، رسیدن به مناسب‌ترین رنگ بندی، رعایت ظرافت در برش قطعات چوب و خطوط اره در جهت افزودن به زیبایی تکنیک و تنوع در به کارگیری طرح‌ها و نقوش مختلف و دور شدن از قالب‌ها و محدودیت‌های سابق براین، کم کم جذابیت‌های نهفته این هنر را به فعلیت رسانده و معرق کاری با چوب جایگاه ویژه‌ای در میان هنرهای چوبی و صنایع دستی ایران پیدا کرد.

 تا دهه ی هفتاد هجری شمسی، اکثریت آثار معرق با استفاده از طرح‌های سنتی ایرانی همچون اسلیمی و ختایی، گل و مرغ‌ها، مینیاتور و به صورت معرق‌های زمینه چوب و زمینه رنگ شکل می‌گرفت. همچنین استفاده از مصالحی چون عاج فیل، استخوان شتر، صدف طبیعی، و برش‌هایی از خاتم و فلزات، جلوه و ارزش ویژه‌ای به آثار معرق این دوران می‌بخشید.

غالب آثار معرق کاری شده این دوران، بر سطوحی از قبیل: صفحه میز، تکیه گاه صندلی، جعبه‌ها و صندوق‌ها، منبرها و درب‌ها مشاهده می‌شوند.

از جمله هنرمندانی که در این دوران فعالیت داشته و در روند شکل گیری این هنر تاثیر گذار بوده‌اند، می‌توان به عزیز الله ویزایی ، پرویز زابلی، محمد طاهر امامی، حسن آزاد خانی ، عطاءالله غلامعلی، هاشم فنی پور اشاره کرد.

ترویج و گسترش معرق در ایران، تا قبل از دهه هفتاد هجری شمسی با تلاش اساتید و هنرمندانی انگشت شمار که نام برخی از آن‌ها در بالا ذکر گردید و در کارگاه‌های معدودی از جمله کارگاه معرق و منبت سازمان میراث فرهنگی صورت می‌گرفت. این آموزش‌های محدود اغلب در شهر تهران و به صورت استاد شاگردی بود.

فعالیت‌ها و خلق آثار در این رشته پس از دهه هفتاد هجری شمسی درکارگاه‌های سایر نقاط کشور در سطح گسترده‌ای رواج یافت .

چوب ماده اولیه ارزشمندی است، که از آغاز خلقت بشر به دلیل خصوصیت‌های بیشمارش همواره در کنار انسان به رفع نیازهای مادی بشر کمک کرده؛ و از با ارزش‌ترین موادی است که همواره  انسان در ساخت لوازم و وسایل روزمره خود و برآوردن احتیاجاتش با آن درگیر بوده است. همین انس باعث خلق آثار هنری دست‌ساز در هزاران سال پیش بوده است.

تابلوهای معرق از نظر فنی و تکنیک اجرا در نقاط مختلف و با توجه به دوره‌های مختلف زمانی و پیشرفت‌هایی که در ساخت ابزار صورت گرفته، همچنین با توجه به گسترش مواد و مصالح اولیه با تغییر و تحولاتی روبرو بوده است. امروزه معرق چوب را می‌توان متداول‌ترین شاخه از هنرهای چوبی ایران دانست. همان طور که تعداد زیادی صنعتگر صنایع دستی و هنرمند در این رشته فعالیت می‌کنند.

معرق چوب از دوربری و تلفیق چوب‌های مختلف درختان و بهره گیری از رنگ و بافت‌های متنوع آن برای اجرای نقوش و طرح‌ها بر سطح یک زمینه پدید می‌آید. شیوه متداول و مرسوم امروزی در اجرای آثار معرق در ایران با به کارگیری چوب‌هایی است که با ضخامت تقریبی4 الی 5 میلی‌متر به وسیله اره‌های نواری بزرگ ورق شده و آماده می‌گردند و تقریبا هیچ گونه محدودیتی در به کارگیری چوب درختان مختلف برای برش و استفاده در آثار معرق وجود ندارد.

اجرای آثار معرق با تهیه و انتخاب طرح و تصویر دلخواه آغاز شده و با چسباندن آن بر سطح یک تخته سه لایی الگوی اولیه شکل می‌گیرد. قسمت‌های مختلف الگو توسط کمان اره مویی برش خورده و به صورت قطعات کوچک‌تری از هم مجزا می‌گردند و سپس به طور موقت بر سطح یک زیرکار میخ می‌شوند. پس از آن هر قطعه از کار جدا شده و در قسمتی از چوب دلخواه دوربری می‌شود و بر سطح زیر کار جایگزین الگو می‌گردد. به این ترتیب تمام قسمت‌های طرح آنالیز می‌شود و در هر قسمت چوب‌های رنگی طبیعی با توجه به بافت و نقش آن جایگزین الگو‌ها می‌شوند. پس از چسباندن تمام قطعات بر سطح زیر کار و پوشاندن فواصل و خطوط اره بین چوب‌ها با ماده‌ای به نام پلی استر یا بتونه‌ای از مل و چسب چوب به همراه مواد رنگی مناسب با رنگ زمینه تابلو با استفاده از سمباده و دستگاه ماشین پوست، اختلاف سطح‌ها را از بین می برند و با به کارگیری سمباده‌های نرم  تمام سطح تابلو را مسطح می‌کنند و در آخر برای محافظت از کار و جلای آن از پلی استر سیلر و کیلر و ...استفاده می‌شود.

 

انتخاب طرح و چسباندن آن بر سطح تخته سه لایی با چسب فوری برای تهیه الگوی اولیه

خرد کردن الگوها به قسمت های کوچکتر و میخ کردن آن بصورت موقت بر سطح زیر کار

آنالیز و تفکیک رنگ قسمت های مختلف طرح و دوربری قطعات از بافت چوب های دلخواه بوسیله کمان اره مویی

پوشاندن فواصل بین چوب ها و خطوط اره با ماده ای به نام پلی استر یا بتونه به همراه پودرهای رنگی مناسب با زمینه

ساب زدن تمام سطح تابلو با دستگاه ماشین پوست و یک دست کردن سطح تابلوها

پاشیدن لایه ای از پلی استر یا سیلر کیلر برای محافظت و جلای تابلو

آماده شدن تابلوی معرق

اجرای آثار معرق با استفاده از روکش‌های چوبی نیز صورت می‌پذیرد.

گردو، نارنج، عناب، گلابی، سنجد، انجیلی، راش، توسکا، افرا، اقاقیا، ممرز، کرات، شمشاد، چنار، عرعر، زرشک، بلوط، خرمالو، آزاد، سرخدار، زبان گنجشک، کیکم، پسته، زیتون، گیلاس، زردآلو، نارون، ملچ، بادام، پرتقال به همراه چند درخت خارجی از جمله آبنوس، فوفل، آکاژو، بقم از رایج‌ترین چوب‌های مورد استفاده هنرمندان امروزی معرق کار می‌باشند.

معرق جایگزینی نیز، یکی از شیوه‌های اجرایی در آثار معرق است که در دوره‌های اولیه پیدایش این هنر از این روش استفاده می‌شده است. در این شیوه ابتدا براساس طرح قسمت‌هایی از چوب انتخاب شده برای زمینه با عمق کم و به وسیله ابزاری چون مغار، کنده کاری شده و با استفاده از سایر چوب‌ها یا برش‌هایی از عاج و استخوان و صدف جای خالی اشباع می‌گردد. از دیگر شیوه‌ها و تکنیک‌های سنتی اجرای آثار معرق که در شهرهایی مثل اصفهان و مشهد مرسوم بوده، روشی است که در آن اجزای طرح را از هم جدا نموده و سپس تکه‌های برش خورده مستقیما روی چوب‌های مناسب قرار گرفته و دور بری می‌شوند. محل نسب روی زیر کار توسط کاربن مشخص می‌شود. در شیوه‌های سنتی که در شهر تهران، برای اجرای آثار معرق مرسوم بوده است تمام اجزا و تکه‌های چوب پس از دوربری و تلفیق به صورت خال چسب از کنار به یکدیگر چسبیده شده و پس از اجرای کامل طرح سراسر کار با چسب چوب و مخلوطی از پودرهای رنگی مانند دوده، اُمرا و اُخرا می‌پوشاندند و در آخر توسط دستگاه پرس، یا به وسیله پیج دستی به یک زیرکار مناسب پرس می‌کردند.

تابلوهایی که تمام قسمت‌ها و اجزای آن از چوب‌ها شکل گرفته، به تابلوهای زمینه چوب و تابلوهایی که فضاهای خالی آن با استفاده از رنگ پر می‌شوند، به آثار زمینه رنگ شهرت دارند که به نسبت تابلوهای زمینه چوب از ارزش کم‌تری برخوردار می‌باشند. از تلفیق معرق چوب با هنرهایی چون منبت، خاتم و حجم هنرهای تلفیقی چون منبت- معرق، معرق خاتم، معرق حجم شکل گرفته‌اند.

 برای آشنایی با مسیر حرکت این هنر باید به اولین کارگاه معرق ومنبت که در سال 1310 هجری شمسی و تحت سرپرستی استاد امامی تسیس شد اشاره کرد. تاسیس این کارگاه سرفصلی برای شکل گیری هنر معرق بوده و تاثیر به سزایی درخلق آثار و ترویج و آموزش این هنر گذاشت. همچنین زحمات و آثار اساتید متقدمی همچون پرویز زابلی، احمد رعنا، عباس شهمیرزادی و خلیل امامی قابل تقدیر است. ابتدا اهم فعالیت این کارگاه منبت‌کاری بود و به تدریج در کنار آن هنر معرق پای گرفت.

 روند شکل گیری و تغییر و تحولات در هنر معرق با شناخت و درک عمیق‌تر و به کارگیری دامنه وسیع‌تری از چوب‌ها ادامه یافت. همچنین ذوق و خلاقیت هنرمندان برای اجرای اصولی‌تر و سریع‌تر، رسیدن به مناسب‌ترین رنگ‌بندی، رعایت ظرافت در برش قطعات چوب و خطوط اره در جهت افزودن به زیبایی تکنیک و تنوع در به کارگیری طرح‌ها و نقوش مختلف و دور شدن از قالب‌ها و محدودیت‌های سابق براین، کم کم جذابیت‌های نهفته این هنر را به فعلیت رسانده و معرق کاری با چوب جایگاه ویژه‌ای در میان هنرهای چوبی و صنایع دستی ایران پیدا کرد.

 تا دهه ی هفتاد هجری شمسی اکثریت آثار معرق با استفاده از طرح‌های سنتی ایرانی همچون اسلیمی و ختایی، گل و مرغ‌ها، مینیاتور و به صورت معرق‌های زمینه چوب و زمینه رنگ شکل می‌گرفت. همچنین استفاده از مصالحی چون عاج فیل، استخوان شتر، صدف طبیعی، و برش‌هایی از خاتم و فلزات جلوه و ارزش ویژه‌ای به آثار معرق این دوران می‌بخشید.تدریس این هنر از طریق مراکز فنی و حرفه‌ای و دانشگاه‌ها به عنوان شاخه‌ای از هنرهای چوبی و صنایع دستی، همچنین آموزش گسترده از طریق آموزشگاه‌ها و کارگاه‌های شخصی تاثیر به سزایی در روند تکامل و رشد این هنر داشته است. برگزاری نمایشگاه‌ها و فستیوال‌های هنری نیز در معرفی و انتقال سبک‌ها و روش‌ها و تغییر و تحولات صورت گرفته در این شاخه هنری موثر بوده است، به گونه‌ای که امروزه این هنر از جذابیت بالایی در میان هنرهای چوبی در میان مردم برخوردار است.

وسایل و ابزار کار معرق به شرح زیر است:

کمان اره مویی، تیغ اره مویی، چکش، کاردک، تیزک، میخکش، میخ سایه، تخته پیشکار، میزکار، سوهان، گیره، پیچ دستی، تخته سمباده، کاتر، دریل دستی و گونیا.

مصالح معرق کاری:

چوب‌های مختلف درختان، چسب چوب، چسب فوری، چسب کالک، تخته سه لایی و زیرکار، چسب کاغذی.

وسایل و ابزار کاررنگ کاری معرق:

دستگاه ماشین پوست(صفحه دیسک)، دستگاه پولیش، دستگاه سمباده لرزان، پمپ باد و پیسوله، لیسه.

مصالح کار رنگ کاری معرق:

پلی استر، سیلرکیلر، پودرهای رنگی، خمیر مشکی، سمباده پارچه‌ای، تینر فوری و چسب پاتکس.

برای اجرا و ساخت تابلوهای معرق نیاز به مکان و فضای خاصی نیست. وجود نور کافی، میز کار و صندلی مناسب تنها شرایط لازم برای مکان کار است. اجرای تابلوهای معرق نیازمند ابزارهای صنعتی و مکان‌های ویژه نمی‌باشد. اما با توجه به اینکه پلی استر و رنگ کاری تابلوهای معرق، با استفاده از مواد شیمیایی انجام می‌گیرد، داشتن مکانی با سیستم تهویه مناسب و وجود آبشار رنگ و رعایت کامل اصول ایمنی ضروری به نظر می‌رسد تا از خطرات مواد قابل اشتعال و بیماری‌های تنفسی ناشی از آن‌ها جلوگیری نماید.

   


comment نظرات ()
تاریخچه هنر مشبک
نویسنده : مرضیه توت زاری - ساعت ٩:۱٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٤/۱/۱٩

تاریخچه هنر مشبک
هنر مشبک قدمتی دیرینه دارد. از زمانی که انسانهای اولیه از غارنشینی به صحرا نشینی روی آوردند و از سنگ برای خود چهار دیواری ساختند، برای روشنایی داخل کلبه پنجره ای از پوست حیوان، چوب، برگ یا سنگی که سوراخ سوراخ شده بود، تعبیه کردند. بدین ترتیب ضمن جلوگیری از ورود سرما تا حدی روشنایی کلبه را تامین کردند. کم کم این سوراخ ها به اشکال هنری تبدیل شد. امروزه آثار مشبک را بر درها،‌منابر،‌امام زاده ها، مساجد، ظروف فلزی و سفال، که هنرمند به مهارت خاصی آن را مشبک کرده، فلز (آلومینیوم، مس، طلا، نقره)، چوب‌(انواع تخته سه لایی)، استخوان حیوانات (عاج، استخوان شتر،‌استخوان اسب)، چرم، سنگ پلاستیک، یونولیت، فرمیکا، نئوپان و… می توان مشاهده کرد.

درگذشته در منازل را با شیشه های رنگی و با استفاده ازهنر مشبک می ساختند. این روش بخصوص از عهد صفویه متداول و تا پنجاه سال قبل معمول بود. متاسفانه اکنون کمتر از این هنر استفاده می شود و نمونه هایی از آن را فقط در موزه ها می توان یافت. تخته سه لایی تقریباً از صد سال بیش (که ممکن است از لایه های بیشتری نیز تشکیل شده باشد) ساخته شد. تخته سه لایی را می توان در طول وعرض های نامحدود توسعه داد در حالی که چوب و استخوان حیوان پهنای محدودی دارد و شکننده است، ولی تخته سه لایی، که به ترتیب از راه چوب به طور افقی و عمودی استفاده می شود، استحکام خاصی دارد و می توان نقشه ای را روی آن مشخص کرد.
مشبک کاری چوب, معرق کاری, منبت کار

شناخت کلی مشبک کاری چوب: مراحل آشنایی با فنون و اصول منبت یا مشبک کاری عبارتند از :
۱ـ طراحی و فراگیری طراحی برای پیاده کردن کار
۲- آشنایی کامل با انواع چوب ها
۳ـ آشنایی و طریقه کاربری از ابزار کار مشبک کاری و درود گری
۴ـ فراگیری اصول فنی و اصلی سایر رشته های مرتبط با این هنر ضمن آموزش فن مشبک کاری.

رشته های موزائیک کاری، معرق کاری ، رنگ کاری و رویه کوبی هر کدام جایگاه خاص خود را داشته و باید هنر جویی مشبک کار یا منبت کار با آن کاملا آشنا شود. مشبک کاری، که یکی از شاخه های منبت است، در تزئین قاب ها و سایر وسایل تجملی کاربرد دارد و معمولا بر روی چوب های گوناگون، عاج و استخوان انجام می شود. درمشبک سازی از وسایلی چون کاغذ، چسب چوب، مته، اره مویی،‌کمانه مشبک، سمباده، چکش، گازانبر، چوب( تخته سه لایی)، آلومینیوم،‌مس وچرم استفاده می شود.

ابتدا طرح یا خط مورد نظررا بر روی تخته، فلز یا چرم که زمینه اصلی کاراست می چسباند و پس از بررسی و علامت گذاری روی طرح نقاطی که می بایست بریده شود مشخص و سپس با مته سوراخ می شود. پس از آن با استفاده از اره مویی نقش های اضافی بریده می شود و طرح به صورت مشبک باقی می ماند، سپس با استفاده از سمباده طرح پرداخت و صیقل داده می شود.

مدت انجام کار بر روی یک تابلو بسته به پیچیدگی و ظرافت طرح گاه تا یک سال طول می کشد تعریف و معنای لغوی مشبک در فرهنگ لغات: مشبک: هر چیز در هم آمیخته شده و در هم آمده، هر چیز شبکه شده و در هم در آورده شده مانند پنجره شده و در هم داخل گشته، شبکه دار، به شکل شبکه خانه خانه، جسمی که دارای سوراخهای بسیار باشد.
مشبک کار: پنچره پنچره یا چشمه چشمه ساختن چیزی را، از هنرهای ظریف و دستی که بر چوب یا فلز نقش هایی مشبک پدید آورند .

وسایل و ابزار مشبک سازی:
وسایل کار برای هنر مشبک عبارتند از: کمانه،‌اره، تخته یا فلز،‌چکش ،‌سمباده،‌چسب چوب،‌چسب کاغذی،‌انبردست و میز.

کمانه: این وسیله باید قابلیت انعطاف داشته باشد به گونه ای که بتوان براحتی دهانه آن را به هم نزدیک و یک سر اره را در آن محکم کرد. در غیر این صورت می توان با اضافه کردن ۱۷ تا۲۰ سانتی متر تسمه به ضخامت ۳ میلی متر کمانه اره را طولانی تر کرد تا اولا به آسانی بتوان اره را محکم کرد ثانیا از اره شکسته هم استفاده مجدد نمود. هر چه کمانه بزرگتر باشد می توان کار را با ابعاد بزرگتر انجام داد و از آن برای ساخت معرق و مشبک استفاده کرد و برای جلوگیری از هرز شدن پیچ ومهره ها بهتر است از واشر ساده و فنری استفاده کرد .

اره: اره مویی دو نوع و در اندازه های مختلف است: اره چوب بری و اره فلز بری . اره چوب بری باید پاملخی باشد به این معنی که یکی از دو دندانه اش خالی باشد، اما در اره فلز بری تمام دندانه ها موجود است. بنابراین بهترین اندازه برای چوب اره مویی شماره۱ و برای کارهای خیلی ریز اره زیر شماره ۱ است. هم اکنون اره آلمانی تایفون در دسترس و قابل خرید است.

تخته: در گذشته تخته سه لایی از روسیه وارد می شد که ازهر نظر خوب وقابل استفاده بود،‌ اما امروزه تولید داخلی است و از بهترین تخته تولیدی ایران تخته سه لایی با مارک حبشی A2است که در سلماس تولید می شود که اگر چه گره و ناصافی دارد، اما از نظر چسب مناسب است.

مته: برای سوراخ کردن است و انواع مختلف دارد: دستی و برقی. برای این کار می توان از نوک درفش یا میخ نیز استفاده کرد. بهتر است از دریل دستی با مته شماره ۱ استفاده شود.

سمباده: در کارهای چوبی پس از پایان کار برای تمیز کردن آن از کاغذ سمباده شماره ۲ استفاده می شود. فلز به سمباده احتیاج ندارد و با آب تمیز می شود .

چسب چوب: چسب چوب را کمی رقیق کرده و از آن برای چسباندن طرح روی فلز استفاده می کنند. آرد

سریش: از آرد سریش برای چسباندن طرح روی چوب استفاده می کنند،‌زیرا پس از پایان کار به آسانی پاک می شود . اگر از چسب چوب استفاده کنیم به سختی می توانیم روی کار را تمیز کنیم و اگر زیاد سمباده بزنیم لایه روی تخته از بین می رود .

چسب کاغذی: پس از بریدن هر قسمت بهتر است آن را درمحل خود بگذاریم و با چسب کاغذی آن را نگاه داریم؛ زیرا از شکسته شدن هنگام بریدن و سمباده زدن کار جلوگیری می کند.

میز: میزی انتخاب کنیم که دست براحتی زیرآن قرار بگیرد و وسط تخته شکافی به اندازه ی یک سانتی متر در دو سانتی متر باشد که بعضی مواقع لازم و ضروری است .
مشبک کاری چوب, معرق کاری, منبت کار

مشبک بر دو نوع است :
۱ـ یکپارچه وبدون استفاده ازچسب که با کمی اتصال موقع برش ازهم جدا نمی شوند.
۲ـ جدا جدا یعنی قطعات جداگانه بریده می شود و سپس روی پارچه یا تخته ای چسبانده می شود که آن را نازک کاری می گویند.

مراحل انجام مشبک الف) طراحی: طراحی پروژه انتخابی و ابتدایی (طرح اولیه) است که موضوع و ایده هنرمند را بر روی صفحه کار منتقل می کند.

ب) معرق کاری و موزائیک: از قرار دادن چوبهایی به رنگ طبیعی و استخوان و صدف و… در کنار هم و به هم آمیختن آنها و ایجاد یک سری طرح و هارمونی زیبا و بدیع،‌مانند نقوش مختلف هندسی و برگ اسلیمی (گل و مرغ) و مینیاتورو… به دست می آید.

ج) درودگری: این فن جزء اصول مقدماتی آموزش فرآیند هنرهای چوبی است. هنرجو باید بخوبی با این فن آشنا باشد،‌ یعنی باید اره کاری و … بداند و بخوبی از عهده کار برآید،‌ سبک کار و روش یک هنرمند مشبک کار با منبت کار را خوب بداند و بشناسد،‌تا بتواند به نحو احسن از عهده کار برآید.

د) رنگ کاری و رویه کوبی، آماده سازی نهایی کار: رنگ کاری و رویه کوبی و زیر سازی مشبک و منبت علاوه بر افزودن بر زیبایی کار، چوب را از گزند آفات(رطوبت وگرما و…) مصون و محفوظ می دارد.

هـ) طراحی و خطاطی: در مشبک کاری و مشبک سازی، طراحی،‌خطاطی، علاقه و پشتکار جزء لاینفک کار محسوب می شود. اگرهنرمند مشبک کار با طراحی و خطاطی و اصول آن آشنایی داشته باشد، آنگاه حاصل کارش معنای ظریفتری پیدا می کند.

و) کاربرد هنر مشبک کاری: اغلب برای تزئین و زیبا سازی و… درها و پنجره های مساجد، کاخها، اماکن معتبر،‌مقبره های بقاء متبرکه، وسایل زینتی تجملی،‌قابها و تابلوهای نفیس خوشنویسی، انواع پاروانها، لوسترها و غیره به کارگرفته می شود. طرح ونقشه مشبک طرح ونقشه مشبک،‌اغلب از طرحهای اسلیمی، ختایی، خطوط ونقوش هندسی، انواع خطوط مشبک کاری، که یکی از شاخه های منبت است در تزئین قاب ها و سایر وسایل تجملی کاربرد دارد و معمولا بر روی چوب های گوناگون،‌ عاج و استخوان انجام می شود. خوشنویسی انتخاب می شود. در مشبک درها و پنجره ها از انواع گره چینی های متداول در معماری، درودگری و غیره استفاده می شود. در گذشته اغلب فضای بین گروه ها را با انواع شیشه های رنگی پر می کردند که زیبایی کار را دلنوازتر می کرد، این نوع گره ها را در مشبک کاری “قامه” می نامند.

نحوه اجرای کار مشبک ابتدا طرح مورد نظر را بر روی زمینه اصلی(چوب،فلز،چرم و غیره) کار می چسبانند یا طرح را با کاربن روی زمینه منعکس می کنند، پس از دقت نظر و بررسی جوانب امر و علامت گذاری روی طرح نقاطی را برای بریدن مشخص و نقطه شروع کار را با مته سوراخ می کنند؛ سپس با اره مویی با کمانه مناسب نقاط و خطوط اضافی بریده شده و طرح اصلی یک تکه به صورت مشبک کامل در آید…؛ پس از اتمام اره کاری و محکم کردن مشبک بریده شده روی زمینه(برای جلوگیری از شکسته شدن و …)زواید کار را زدوده و در پرداخت نهایی با استفاده از کاغذ سمباده نرم آن را سمباده کاری و صاف می کنند،‌سپس برای جلوه و جلای بیشتر با موادی مانند سیلر و کیلرو … صیقل می دهند. کارهای تزئینی بعد ازآماده شدن قاب می شود. مدت زمان اجرای کار مشبک چوب با پیچیدگی وظرافتهای اولیه طرح ارتباط مستقیم دارد؛ گاه یک مشبک چوب تا یک سال وبیشتر نیز طول می کشد.

انتقال طرح بر روی چوب انتقال طرح روی چوب یا فلز به دو روش انجام می شود: ۱ـ طرح را روی کار می چسبانند. از این روش برای خطوط و نوشته ها و کارهای خیلی ظریف استفاده می شود. ۲ ـ طرح را با کاربن روی تخته منتقل می کنند. در انتقال طرح به روی چوب کار را از وسط شروع می کنند و محلهای زاید را سوراخ کرده، بتدریج به اطراف می رسند. چون تخته صاف و صیقلی نیست بهتراست پس از انتقال طرح ابتدا با مداد خطوط اصلاح شود تا کار به صورت یکپارچه در آید.

طریقه انجام کار مشبک ابزار اصلی کار، کمانه است. کمانه دو سر دارد. سری که متصل به دسته است که یک سراره را در آن قرار می دهند. اره در قسمتهای بالا و پایین بدون دنده است که این قسمتها باید داخل کمانه قرار گیرند. طریقه قرار گرفتن اره باید طوری باشد که دنده ها به طرف جلو و از بالا به پایین باشد به این معنی که اگر دست از پایین به بالا روی اره کشیده شود دنده های اره احساس شود. سر دیگر اره در قسمت بالای کمانه قرار می گیرد و محکم می شود؛ اما کسانی که برای بار اول مشغول به کار می شوند باید دقت کنند کمانه به بدن بچسبد. بنابراین اره در محل ثابت است و تخته با کمک دست چپ در حرکت می باشد، مانند حالت پارچه و سوزن چرخ خیاطی؛ برای اینکه هنر جویان به کار عادت کنند می باید روی تخته ای خطوط موازی را کشیده و به ترتیب خطوط را برش دهند. دقت شود که برش کاملا روی خط انجام گیرد و دست هنرجو عمود باشد. با این روش هم عیب کار برطرف و هم تجربه هنرجو زیاد می شود. برای جلوگیری از شکسته شدن اره در گوشه زوایای کار لازم است تخته را کم کم حرکت داد تا محلی برای اره باز شود، ‌سپس به برش ادامه داد. قبل از استفاده از تخته بهتر است آن را در برابر نور خورشید یا نور چراغ امتحان کرد که لایه وسط آن خالی نباشد. در غیر اینصورت زحمات هنرجو به هدر خواهد رفت. مرحله پایان کار سمباده زدن و دوختن مقوا و پارچه ای است که روی آن کشیده شده است


comment نظرات ()